Belgische bierkaart
België
Ik was afgelopen weekend in Antwerpen. Elke keer als ik in de buurt van Antwerpen kom verbaas ik me weer over het schrille contrast tussen de grauwe grijsheid van Antwerpens periferie en het prachtige centrum van deze sinjorenstad.
Antwerpen kent ongeveer 472.000 inwoners en is door zijn uitgestrekte havengebied een belangrijke concurrent van Rotterdam. Maar waar Rotterdam in de tweede wereldoorlog door Duitse bombardementen een belangrijk gedeelte van zijn historische identiteit is kwijtgeraakt is het Antwerpse historische centrum intact gebleven en oefent het grote aantrekkingskracht uit op toeristen.
Over toeristen gesproken, vooral bij Nederlanders is Antwerpen een gewilde uitgaansstad. Als je op een zaterdag over de stikdrukke Meir (een belangrijke winkel-wandelstraat die het Antwerpse centrum met de haven verbindt) schuifelt, is de harde G in de meerderheid.
Het komt mij voor dat Nederlanders gedoogd worden maar niet vreselijk populair zijn bij (minimaal) de lokale bevolking. Dat is ook niet zo gek, want wat me ook afgelopen zaterdag weer opviel is dat Nederlanders gaan schreeuwen als ze met meer dan 2 personen zijn. Nederlanders hebben gemeen met jonge Britten dat ze zodra ze in een ander land aangekomen zijn hun fatsoen bij de douane blijken te hebben ingeleverd. De gereserveerde blikken die je ontvangt als je een zin hebt uitgesproken met een harde G waarmee je je Nederlanderschap hebt verraden zijn dan ook begrijpelijk.
Buiten dat structurele gebrek aan fatsoen van de groep Nederlanders over de grens is er nog een factor die een rol speelt in de Belgisch-Nederlandse verhoudingen: De Nederlander acht zich superieur aan de Belg.
Superieur?
In het jaar 1815 (het jaar van de nederlaag van Napoleon te Waterloo) ging België op in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden om zodoende een grotere bufferstaat tegen het onrustige en revolutionaire Frankrijk te kunnen vormen. Dit front heeft slechts 15 jaar stand gehouden want in 1830 scheidde België zich middels de Belgische revolutie weer af van Nederland waarna door de Belgen een poging werd gedaan zich weer aan te sluiten bij de Fransen. Tja. Je afscheiden van Nederland is tot daar aan toe, we houden wel van wat onafhankelijkheid, maar je aansluiten bij de Fransen?
Wonderlijk genoeg is de wapenspreuk van België eendracht maakt macht. Dat lijkt een grap gelet op het gegeven dat het land praktisch verscheurd wordt door onder andere de (taal-)strijd tussen de Waalse Belgen en de Vlaamse Belgen.
De taalgrens loopt ruwweg ten zuiden van het Brussels hoofdstedelijk gewest. Niet iedereen is bekend met het feit dat in België ook Duits een officiële voertaal is. Door ongeveer 74.000 van de 10 miljoen Belgen wordt deze taal gsproken. Waar Nederland (behalve wat dialecten hier en daar in verschillende uithoeken van het land) alleen in Friesland een kleine weerbarstige provincie heeft die zijn eigen taal spreekt en bijvoorbeeld officiële bewegwijzering tweetalig toont daar kent België dus 3 officiële talen! Zouden we daarom België maar een gek land vinden en geringschatten? Onwaarschijnlijk, ook al omdat de Zwitsers, die zelfs 4 officiële voertalen kennen (Frans, Duits, Italiaans en Retro-Romaans) aanmerkelijk serieuzer worden genomen door Nederlanders. Zwitsers serieus, mwaoh eerder dodelijk saai. Zo saai zelfs dat het Zwitserland geen enkele moeite kostte gedurende de laatste wereldoorlogen neutraal te blijven. Bang als agressoren waren dat hun legers in Zwitserland dood zouden gaan van verveling waarschijnlijk.
Op 7 februari 1831 was de Belgische grondwet de liberaalste ter wereld. Maar in de tweede helft van de 20e eeuw is België verworden tot een in meerdere opzichten verzuild en verdeeld land, waar politieke leiders onderling formele en informele macht konden verdelen en waar een voedingsbodem ontstond voor schandalen en schandaaltjes. En die zijn er geweest hoor! Denk aan de Agustazaak, de Bende van Nijvel, de ontvoering van oud-premier Paul Vanden Boeynants, de moord op André Cools en de zelfmoord van Alain Van der Biest. Het systematisch falen van de orde- en rechtshandhaving werd erg duidelijk na de arrestatie van Marc Dutroux en wekte verontwaardiging in heel het land en ver daarbuiten.
Nederlanders denken dat al deze dingen slechts kunnen gebeuren in België. De Nederlander ziet België als één grote Jambers-documentaire (u weet wel de Jambers van: ‘overdag is het Arie, maar ’s avonds als de grote camino is gearriveerd en het gerieflijke Wehkamp-zomerjurkje door de discrete chauffeur aan hem is overhandigd, is hij weer Ariette’). België is op een of andere manier in een spiraal terecht gekomen waarbij elk begin van een daar ontstaan misverstand bij in Nderland onder een vergrootglas is terechtgekomen en breed wordt uitgemeten met dezelfde conclusie: daar heb je hen weer, typisch België, wat is het toch een raar volk. Het lijkt me dat elke Belgische oogsplinter wordt gebruikt als afleiding van de balk in Nederlands eigen oog. Een voorbeeld, de opkomst van het nationalistische Vlaams Blok in 2001 werd in Nederland in het algemeen met afgrijzen ontvangen. Ja hoor, zoiets kan alleen voedingsbodem hebben in België, werd geoordeeld. Terwijl ook in Nederland bijvoorbeeld de niet minder nationalistische Pim Fortuin met zijn Lijst op dat moment aan een ongekende opmars bezig was.
Het is gewoon niet te verklaren dat superioriteitsgevoel en het lijkt me duidelijk waarom. Omdat dat gevoel totaal misplaatst is! Sterker nog, ‘Nederland als het lachtertje van de EU ligt veel meer voor de hand!
Bier en Brusselmans
Nee. België moet juist een voorbeeld voor ons zijn. Zonder uitputtend te zijn:
- België heeft de prachtigste bieren
- superieure schrijvers; Herman Teirlinck, Hugo Claus, Georges Simenon (de inspecteur Maigret-serie) en niet te vergeten Herman Brusselmans, mijn persoonlijke held, zeker in de tijd dat hij nog dronk wat de kwaliteit en originaliteit van zijn werk naar grote hoogte liet stijgen. Hier een voorbeeld van briljante stijl van Belgiës befaamde literatuurmachine, zoals hij zelf zou zeggen, weliswaar wat gedateerd maar niet minder amusant.
- België spreekt en gebruikt de Nederlandse taal het mooist en best (zie ook voorgaande Herman B.-link), niet voor niets winnen de Belgen praktisch alle taalspelletjes en over het algemeen ook het groot nederlands Dictee.
- Belgen leven het Bourgondische leven.
- En, niet het beste voorbeeld (dûh!) het gaat hier over JPB maar toch: niet de Nederlandse minister pre-
sident is verkozen tot President van de Europese unie maar die van België Herman van Rompuy.
- Belgen hebben DEUS, Novastar, en Soulwax(!). Daar verschrompelt Kane toch wel ernstig bij nietwaar?
Belgen hebben Jean Claude vanDamme (hmm.. wie hoort niet in dit rijtje thuis).
Dus.
Laten we niet schreeuwen maar bescheiden zijn. Het is potverdorie wel het land dat ons Leffe heeft gegeven!
Bitches
En dan nog even dit.
Onderweg naar huis werd ik op een prettige wijze getrakteerd door Studio Brussel. De dienstdoende DJ handelde eerst het thema ‘nogal rake suïcidepogingen in de popmuziek’ af waarbij o.a. muziek van de onvermijdelijke Kurt Cobain, INXS’ Michael Hutchence, Joy divisions Ian Curtis en Paul Hester van Crowded House en Herman Brood werd gedraaid. Yep, een mooi stel met fijne muzikale erfenis.
Maar niet het meest vrolijke onderwerp voor een muzieksessie, gaf de DJ toe en hij ging dat in het tweede deel van het programma goedmaken. En hoe!
Het tweede half uur werd gebruikt voor het thema ‘bitch’, vooral ook, zo zei de DJ, in verband met de een aantal dagen daarvoor gevierde ‘nationale vrouwendag’. Tijd dus voor wat bitching around in de popmuziek, resulterend in aandacht voor o.a. Elton John, Meredith Brooks en een paar gangsta rappers (alle gangstarappers laten horen die het woord ‘bitch’ in hun teksten gebruiken zou voldoende stof opleveren voor 2 jaar ononderbroken muziek waarschijnlijk) waaronder Snoop Dog & Doctor Dre met ‘Bitches aint shit’.
Nog steeds in de feeststemming van de ‘nationale vrouwendag’ moest en zou dit nummer natuurlijk gedraaid worden. Maar, zo ging de DJ verder, wel in de versie van Ben Folds, die er een nummer van gemaakt heeft dat wél zonder problemen op bruiloften en andere vrouwvriendelijke feesten gedraaid kan worden.
Dus bij deze aan het eind van mijn wekelijkse bijdrage uw aandacht voor het romantische, fragiele, breekbare, serene ‘bitches ain’t shit’:
